Çin-Orta Asya Doğalgaz Boru Hattı, Çin, Türkmenistan, Kazakistan ve Özbekistan Devlet Başkanları'nın katılımıyla Türkmenistan'da yapılan törenle hizmete girdi.
Hattın açılışı için Türkmenistan'da bulunan Çin Devlet Başkanı Hu Jintao, Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov'la bir araya geldi. Ziyaret kapsamında iki ülke arasında Güney Yolöten sahasındaki doğal gaz yataklarının işletilmesi için 4 milyar dolarlık kredi anlaşması da imzalandı. Türkmenistan'daki törende konuşan Çin Devlet Başkanı Hu Jintao, Çin-Orta Asya Doğalgaz Boru Hattı'nın Çin ile Türkmenistan, Özbekistan ve Kazakistan arasındaki dayanışmanın bir örneği olduğunu söyledi. Ayrıca bu dört ülkenin halklarının sonsuza kadar dost kalma ve karşılıklı yarar ile ortak kazancı gerçekleştirme arzusunu taşıdığını ifade etti. Türkmengaz ile Çin'in petrol şirketi CNPC'nin birlikte kurduğu doğal gaz rafineri tesisinde bugün düzenlenen törene çok sayıda yerli ve yabancı basın mensubu da katıldı. Çin Uluslararası Radyosu'na göre, Orta Asya ülkeleri liderleri, Çin'le aralarındaki ekonomik işbirliğine yeni güç katan bu boru hattının, halklarının çıkarlarına ve mutluluğuna hizmet edeceğini kaydetti. Hattın bölgenin istikrarına ve gelişmesine de katkı yaptığını ve bu nedenle uluslararası enerji işbirliğinin pekiştirilmesi ve enerji alanında ortaklık ilişkilerinin oluşturulması için büyük önem taşıdığı belirtildi.
Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov, bu projenin yeni bir ipek yolu olduğunu belirterek, söz konusu boru hattının ekonomik ve ticari öneminin yanı sıra siyasi öneminin de bulunduğunu söyledi.
Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev ise "Atalarımızın vasiyeti üzerine ipek yolunu yeniden canlandırdık. Ama bu demiryolu ve doğal gaz boru hattıyla sınırlı kalmamalı, otoyol ve elektrik hattının da çekilmesi gerekir." dedi.
Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov da dünya çapında önemli bir projeyi hayata geçirdiklerine işaret ederek, "Bu projenin ülkelerimizin tarihinde önemli bir yeri var. Bu bölge zengin enerjisiyle her zaman büyük devletlerin dikkatini çekmiştir, bu bir sır değil. Bu projenin kısa sürede tamamlanması diğer projeler için de örnek olmuştur." şeklinde konuştu.
Törenin ardından dört ülkenin devlet başkanları yılda 5 milyar metreküp doğal gaz arıtma kapasitesine sahip rafineri tesisini gezdiler. Bunun ardından daha sonra sembolik olarak kurulan vananın başına geçen liderler, Türkmen gazını Çin'e ulaştıracak doğal gaz boru hattının vanasını birlikte çevirdiler.
3 Nisan 2006 yılında Çin'in başkenti Pekin'de Türkmenistan ile Çin arasında imzalanan anlaşma sonucu hayata geçirilen ve inşasına Temmuz 2008 yılında başlanan boru hattıyla Türkmenistan, Rusya ve İran'dan sonra doğal gazını Çin'e de göndermeye başlamış oldu.
Toplam uzunluğu 1833 kilometre olan Çin-Orta Asya Doğalgaz Boru Hattı, Türkmenistan'daki Amuderya nehrinin sağ yakasından başlayıp Özbekistan ve Kazakistan üzerinden geçerek Çin'in Şincan (Xinjiang) Uygur Özerk Bölgesi'nde bulunan Korgaz sınır kapısına ulaşıyor. Doğal gaz boru hattının 185 kilometresi Türkmenistan, 529 kilometresi Özbekistan, 1300 kilometresi Kazakistan ve yaklaşık 5 bin kilometrelik kısmı da Çin sınırları içinde yer alıyor. Bu hattan Çin'e 2009 yılında 150 milyon metre küp doğal gaz ulaştırılacakken, kapasite her yıl arttırılacak. Buna göre, 2010 yılında 6 milyar, 2011 yılında 17 milyar, 2012 yılında 22 milyar, 2010 yılında 33 milyar, 2014 yılında 37 milyar ve 2015 yılından itibaren ise yılda 40 milyar metre küp olacak. Bu arda Özbek doğal gazının da zaman içerisinde bu hattan Çin'e ulaştırılması bekleniyor.
4 MİLYAR DOLARLIK KREDİ ANLAŞMASI
Türkmenistan'da temaslarda bulunan Çin Devlet Başkanı Hu, Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov'la bir araya geldi. Görüşmede ilişkilerin daha da ileriye götürülmesi vurgusu yapıldı. Ziyaret kapsamında iki ülke arasında Güney Yolöten sahasındaki doğal gaz yataklarının işletilmesi için 4 milyar dolarlık kredi anlaşması da imzalandı. Türkmenistan medyasına göre ülkede 24,6 trilyon metre küp doğal gaz, 20,8 milyar ton petrol rezervinin bulunduğu tahmin ediliyor.
Çin Gümrük Genel Müdürlüğü'nün istatistiklerine göre, ikili ticaret hacmi 2007'ye oranla yüzde 135,5 artarak 2008 yılında 830 milyon dolar oldu. Etiketler: türkmenistan çin kredi
|