Bir Fincan Şifa Derken Dikkat!
Anadolu'nun geleneksel bakım ve şefkat uygulamalarından biri olan bitki çayları, soğuk kış aylarında içimizi ısıtırken, yanlış kullanımda ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Zeynep Altın, şifalı bitkileri bilimsel verilerle harmanlayarak önemli uyarılarda bulundu.
Geleneksel Kullanımda Dikkat
Halk arasında yaygın olarak bilinen ıhlamur kaynatma ve adaçayı demleme gibi geleneksel uygulamalar, ne yazık ki modern tıbbın güvenlik ölçütlerini karşılamayabilir. Doç. Dr. Altın, bitki çaylarının tamamını dışlamak yerine, doğru bitkilerin doğru dozlarda ve doğru kişilerde kullanılması gerektiğini belirtti.
Yanlış Algılar ve Gerçekler
Toplumda yaygın bir inanç olarak, bitki çaylarının zararsız olduğu düşüncesi bulunuyor. Ancak bu çaylar, içinde aktif maddeler barındırmakta ve vücutta karaciğer ve böbrekler tarafından parçalanmaktadır. Kontrolsüz ve uzun süreli tüketim, karaciğer üzerinde toksik etkilere yol açabilmektedir. Kliniğinde, yeşil çay ekstresi, sinameki ve aloe veranın aşırı kullanımına bağlı ciddi sorunlar gördüklerini vurguladı.
Yanlış Tüketim Alışkanlıkları
Bitki çaylarının faydası, içerdikleri polifenoller ve antioksidan maddelerden gelmektedir. Ancak bu faydaları yok eden alışkanlıklar hanelerimizde mevcut:
- Bal ve Pekmez Uyarısı: Bal veya pekmez, 40-45°C'nin üzerindeki sıcaklıklarda eklendiğinde, enzimlerini kaybetmekte ve sadece şeker yükü haline gelmektedir.
- Bağışıklık Yanılsaması: Rafine şeker eklenen çaylar, kan şekeri dalgalanmalarına yol açarak bağışıklık sistemini zayıflatabilir.
- Öneri: Çaylar, mümkünse şekersiz tüketilmeli, tatlandırılacaksa ılık hale geldikten sonra az miktarda eklenmelidir.
Kronik Hastalara Özel Dikkat
Kronik hastalar için bitki çayları bazen risk oluşturabilir:
- Tansiyon ve Kalp Hastaları: Meyan kökü tansiyonu yükseltebilir.
- Kan Sulandırıcı Kullanıcıları: Adaçayı ve zencefil gibi bitkiler, kanama riskini artırabilir.
- Diyabet Hastaları: Tarçın ve aloe vera, ciddi hipoglisemilere sebep olabilir.
Ameliyat Öncesi Dikkat
Cerrahi müdahale düşünülüyorsa, bitki çaylarının en az 1-2 hafta önceden bırakılması kritik bir önem taşımaktadır. Zencefil, sarımsak ve yeşil çay, kontrolü zor kanamalara yol açabilirken, bazı bitkiler anestezi ilaçlarının etkisini olumsuz etkileyebilir.
TEPECİK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ İÇ HASTALIKLARI UZMANI DOÇ. DR. ZEYNEP ALTIN
