Diyarbakır Surlarının Tarihi ve Yıkım Süreci
Diyarbakır’da, 1932 yılında, Dağkapı ve Mardin Kapı çevresinde yıkılan surların bir bölümü, içerik üreticisi Adem Ulusoy tarafından yapay zeka kullanılarak yeniden canlandırıldı. Bu yıkım, o dönemin valisi Hasan Faiz Ergun’un başkent Ankara’dan gelen talimatına dayanıyordu. Yıkım, şehrin hava alması ve büyümesi amacıyla gerçekleştirilmişti. Ancak yıkım sürecine dair toplumsal tepkiler de yüksekti.
Albert Gabriel'in Mücadelesi
Dönemin önde gelen isimlerinden Albert Gabriel, surların yıkımına karşı çıkarak, Anadolu’da yaşayan birçok bilim insanıyla birlikte bu durumu engellemeye çalıştı. Gabriel, yıkımın bilimsel olarak yanlış olduğunu savunmuş, Ankara’ya gönderdiği telgrafla durumu yetkililere iletmiştir. Sonuç olarak yıkım süreci, geç auch olsa durduruldu.
Yapay Zeka ile Geçmişi Yeniden Tasvir Etmek
Yıllar sonra, yıkılan surların günümüzde nasıl görüneceğine dair birçok kişi merak sardı. Adem Ulusoy, eski fotoğraflardan yola çıkarak hazırladığı çalışmada, "Günümüzde yıkılmamış olsaydı Diyarbakır surları nasıl olurdu?" sorusunun cevabını yapay zeka ile araştırdı. Ulusoy, 1932 yılında yıkılan bölümlerin bugüne ulaşmış halini canlandırdı.
Yıkımın Sebepleri ve Etkileri
Ulusoy, yapmış olduğu çalışmada, "Yıkımın temel nedeni, o dönemin erken Cumhuriyet dönemi şehirleşme refleksiydi. Şehirler modernleşmeli ve genişlemeliydi. Diyarbakır’a dair Ankara’da alınan kararlar da bu amaca yöneliktir" şeklinde belirtmiştir. Ayrıca, şehirdeki bu yıkımın imhasının bilimsel açıdan desteklenmediğini ifade eden bir diğer görüş de, surların yapısının hava akışına engel olmadığı yönündeydi.
Tarihin Önemi ve Gelecek İçin Dersler
Ulusoy, bu çalışma ile tarihin önemini ve yaklaşık 2000 yıldır ayakta duran Diyarbakır surlarının geçmişini anlatmaya çalıştığını aktarmaktadır. “Eğer Dağkapı ve Mardin Kapı'daki surlar yıkılmasaydı, bugünkü görünümü nasıl olurdu?” sorusuna yanıt aradığı bu çalışma ile sadece bir canlandırma değil, aynı zamanda tarih dersleri de sunmaktadır.
1932 YILINDA DAĞKAPI VE MARDİN KAPI ÇEVRESİNDE YIKILAN DİYARBAKIR SURLARININ BİR KISMI, İÇERİK ÜRETİCİSİ ADEM ULUSOY TARAFINDAN YAPAY ZEKA DESTEKLİ ÇALIŞMA İLE GÜNÜMÜZDE YIKILMAMIŞ OLSAYDI NASIL GÖRÜNECEĞİYLE GÖRSELLEŞTİRİLDİ.
