İzmir’de Yeni Bitki Türü Keşfedildi
Ödemiş ilçesinde gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar sonucunda, Batı Anadolu'ya özgü yeni bir bitki türü keşfedildi. Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nden araştırmacılar, bu yeni türü belirledi ve bilim literatürüne kazandırdı.
Ege Üniversitesi'nden Bilimsel Katkı
Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucunda, bilimsel ismi Umbilicus choripetalus olan bitki, Türkçe'de İzmir göbekotu olarak adlandırıldı. Bitki, uluslararası bilimsel dergi Phytotaxada yayımlanan makale ile bilim dünyasına tanıtıldı.
Türün Özellikleri ve Yetişme Alanı
Prof. Dr. Yıldırım, türün göbekotu cinsi içinde belirgin bir şekilde farklılık gösterdiğini ifade etti. İzmir göbekotu'nun en belirgin özelliği çiçek yapısının yıldız biçiminde olması ve taç yapraklarının tabana kadar ayrılmasıdır. Bu özellik, göbekotu cinsi içinde daha önce gözlemlenmemiştir.
İzmir göbekotu, yalnızca Ovacık Platosu’nda, 1300-1400 metre yüksekliğinde, volkanik kaya çatlaklarında yetişiyor. En yakın akrabaları ise yalnızca kireçtaşı kayaçlarda yaşamaktadır, bu da türü ekolojik açıdan özgün kılmaktadır.
Endemik Tür Durumu ve Koruma Önerisi
Prof. Dr. Yıldırım, yapılan DNA analizleri ile birlikte İzmir göbekotunun genetik olarak ayrı bir soy oluşturduğunun tespit edildiğini belirtti. Türkiye'de bu cins altında tanımlanan ilk endemik tür olarak önem taşıyor. Türün yalnızca 550 bireylik bir popülasyona sahip olduğu bildirilmekte ve bu nedenle korunması büyük önem arz etmektedir.
Çalışmanın Bilimsel Önemi
Bu keşif, Batı Anadolu'nun biyolojik çeşitliliğini ön plana çıkarırken, Anadolu'nun doğal mirasının korunmasının gerekliliğini de ortaya koymaktadır. Çalışmaya Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi'nden birçok bilim insanı katkı sunmuştur. Türün morfolojik incelemeleri Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve Dr. Tuğkan Özdöl tarafından gerçekleştirilirken, genetik analizler Dr. Barış Özüdoğru ve Dr. Ilgın Deniz Can tarafından yapılmıştır. Ayrıca laboratuvar süreçlerine Dr. Ademi Fahri Pirhan ve Dr. Şükrü Arasan destek olmuştur.
EGE ÜNİVERSİTESİ BOTANİK BAHÇESİ VE HERBARYUM ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ MÜDÜRÜ PROF. DR. HASAN YILDIRIM, YENİ BİR TÜR OLAN "İZMİR GÖBEKOTU"NU LİTERATÜRE KAZANDIRAN ARAŞTIRMACILARIN ARASINDA YER ALDI.
