Kuş Gribi Vakalarında Artış ve Kritik Uyarılar
Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü ve tıbbi mikrobiyolog Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, kuş gribi vakalarının son yılların en yüksek seviyesine ulaştığına dikkat çekti. Erken tanı, hızlı bildirim ve gelişmiş tanı kitleri, pandemi hazırlığı ve ulusal sağlık güvenliği için hayati öneme sahip.
Durumun Ciddiyeti
Bir tıbbi mikrobiyolog olarak, Prof. Dr. Şanlıdağ, Avrupa genelinde kuş gribi vakalarındaki hızlı artışın, bu hastalığın yalnızca dönemsel bir veterinere bağlı sorun olmanın ötesine geçtiğini belirtti. Bu durumun, doğrudan halk sağlığı, gıda güvenliği ve biyogüvenlik açısından çok yönlü bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.
2016'dan Bu Yana En Yüksek Vaka Sayısı
EFSA ve ECDC tarafından yayımlanan son raporlara göre, 2025 sonbaharında 2 bin 896 yüksek patojeniteli kuş gribi vakası kaydedilmiş durumda. Bu, Avrupa'da 2016'dan bu yana görülen en yüksek vaka sayısını temsil etmektedir. Prof. Dr. Şanlıdağ, vakaların çoğunun yabanıl kuşlarda bulunduğunu ve bu durumun çevresel bulaş riskinin arttığını ifade etti.
İnsan Sağlığına Etkileri
İnsan sağlığı açısından mevcut riskin genel toplum için düşük olduğunu belirten Prof. Dr. Şanlıdağ, hayvan-insan arayüzünde somut bir bulaş riskinin varlığını sürdürdüğünü kaydetti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 2024 yılının başından itibaren Amerika kıtasında 71 Influenza A (H5) vakası incelenmiştir. Bu vakaların, enfekte hayvanlarla veya bulaşmış çevreyle teması dikkat çekmektedir. Erken tanı ve hızlı bildirim mekanizmalarının önemi bir kez daha ortaya çıkmaktadır.
Mesleki Risk Grupları için Önlemler
Prof. Dr. Şanlıdağ, ülke genelinde kuş popülasyonlarında virüs dolaşımının devam etmesi durumunda, özellikle mesleki risk grubu olan hayvancılıkla uğraşanlar, çiftlik çalışanları ve veterinerlerin erken tespit ve hızlı bildirim kapasitesinin artırılmasının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
Aşılama ve İzleme Sistemleri
Dünya Sağlık Örgütü ile Avrupa referans laboratuvarlarının uyarıları, aşılı kümes hayvanlarında bile vakaların görüldüğünü ortaya koydu. Prof. Dr. Şanlıdağ, mevcut izleme ve tanı yaklaşımlarının yetersiz olduğunu vurgulayarak, sahada uygulanabilir tanı sistemlerine duyulan ihtiyacın arttığını belirtti.
Stratejik Zorunluk
COVID-19 deneyiminden sonra, kuş gribiyle mücadelenin yalnızca pasif bildirim sistemleriyle yürütülemeyeceğini ifade eden Prof. Dr. Şanlıdağ, üniversiteler ve araştırma merkezlerinin hızlı ve çoklu alt tipleri saptayabilen tanı kitleri geliştirmesinin artık bir stratejik zorunluluk haline geldiğini vurguladı.
PROF. DR. TAMER ŞANLIDAĞ, KUŞ GRİBİ VAKALARININ SON YILLARIN EN YÜKSEK SEVİYESİNE ULAŞTIĞINA DİKKAT ÇEKTİ.
