Mevsimsel Depresyon Nedir?
Fırat Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Gürkan Gürok, mevsimsel depresyonun genel belirtileri ve etkileri hakkında bilgi verdi. Mevsimsel depresyon genellikle sonbaharın sonlarında başlamakta ve ilkbaharın gelmesiyle azalmakta. Bu durum, çoğu zaman kış aylarında artış gösteren bir duygu durum bozukluğu olarak tanımlanır.
Belirtiler ve Risk Grupları
Prof. Dr. Gürok, bireylerde görülebilecek mevsimsel depresyon belirtilerini şöyle sıraladı:
- Kalıcı mutsuzluk ve umutsuzluk hissi
- Enerji kaybı
- Sabahları uyanmakta zorlanma
- Aşırı uyuma isteği
- Aşırı yeme ve kilo alma
- İlgi kaybı
- Konsantrasyon güçlüğü
- Sosyal geri çekilme
- Hareket ve konuşmada yavaşlama
Bunlar dışında, özellikle kadınlar, 18-30 yaş arası genç yetişkinler ve aile geçmişinde depresyon bulunan bireyler daha yüksek risk altındadır.
Biyolojik Etkenler
Prof. Dr. Gürok, mevsimsel depresyonun yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda biyolojik nedenleri de bulunduğunu vurguladı. Güneş ışığına maruziyetin azalması, serotonin hormon düzeylerini etkileyerek, yorgunluk ve motivasyon kaybına neden olabilir. D vitamini eksikliği ile mevsimsel depresyon arasında güçlü bir ilişki olduğu belirtilmektedir.
Tedavi Yöntemleri
Doğru tanı ve uygun tedavi ile mevsimsel depresyonun etkilerinin büyük ölçüde hafifletilebileceği ifade edilmekte. Işık terapisi, tedavide altın standart olarak kabul edilmektedir. Bilişsel davranışçı terapi ve D vitamini takviyesi de etkili yöntemler arasında yer alır.
Ruh Sağlığını Koruma Yöntemleri
Kış aylarında ruh sağlığını korumak için öneriler:
- Dışarıda en az 30 dakika vakit geçirmek
- Düzenli fiziksel aktivite yapmak
- Sağlıklı beslenmek
Bunlara ek olarak düzenli uyku saatlerinin korunması, ekran kullanımının azaltılması ve sosyal ilişkilerin devam ettirilmesi, iyileşme sürecine destek olabilir.
Uzman Görüşü
Prof. Dr. Gürok, şikayetlerin iki haftadan uzun sürmesi veya günlük yaşamı zorlaştırması durumunda bir psikiyatri uzmanına başvurulması gerektiğini belirtti. Mevsimsel depresyonun ciddiye alınmasının, kişinin kendisine verdiği değerle ilgili olduğu vurgulanmaktadır.
Prof Dr. Gürok: "Mevsimsel depresyon sonbaharın sonlarında başlıyor, ilkbaharın başlarında azalıyor"
