Türkiye’de Kuzey Işıkları Araştırmaları Kitaplaştı
Gümüşhane'de Jeofizik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Nafiz Maden, Anadolu’da görülen kuzey ışıklarını milattan sonra 333 yılına kadar uzanan yazılı belgelerle araştırdı. 'Anadolu’da Kuzey Işıklarının Dansı' adıyla yayımlanan bu kitap, 10 yıl süren detaylı bir çalışmanın sonucunu ortaya koyuyor.
İlk Kayıtların Tarihi
Prof. Dr. Maden, kuzey ışıklarının Türkiye tarihinde ilk kez 333 yılında kaydedildiğini belirtiyor. Doğu Romalı ve Bizans tarihçilerinin, bu doğa olaylarını kroniklerinde not aldıklarını aktaran Maden, İstanbul, Urfa ve Adana gibi şehirlerde pek çok gözlemin bulunduğunu vurguluyor.
Kuzey Işıkları ve Tarihsel Etkileri
Prof. Maden, kuzey ışıklarının gözlemlenmesinin çoğunlukla kıyamet, savaş ve büyük felaketlerle ilişkilendirildiğine dikkat çekiyor. Bizanslı tarihçi Kritovulos’un eserinde de, Fatih Sultan Mehmet’in doğumu sırasında bu olayın gözlemlendiğine dair önemli bilgiler bulunuyor.
Cumhuriyet Döneminde Gözlemler
Kandilli Rasathanesi arşivlerinin önemli kayıtlarına göre, 26 Ocak 1938'de Avrupa'da büyük bir kuzey ışığı olayı yaşandığını aktaran Maden, o dönem Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Kandilli Rasathanesi Müdürü Fatin Gökmen’in bu durumu olağanüstü bir olay olarak değerlendirdiğini ifade etti. 1940 yılında ise kuzey ışıkları Türkiye'nin pek çok ilinde gözlemlendiği kayıtlara geçiyor.
Yerel Gözlemler ve Sonuçlar
Prof. Dr. Maden, 1940 yılında Gümüşhane ve çevresinde gözlemlenen kuzey ışıkları ile ilgili belgelerin, bu olayın çok şiddetli bir güneş fırtınasından kaynaklandığını ortaya koyduğunu belirtiyor. Zigana Karakolu’ndaki askerler gökyüzündeki kızıllığı düşündükleri gibi yangın haberi almak için iletişime geçtiklerinde bunun bir fecr-i şimali olduğu anlaşılmıştır.
GÜMÜŞHANE’DE PROF. DR. NAFİZ MADEN, MİLATTAN SONRA 333 YILINDAN GÜNÜMÜZE ANADOLU TARİHİNDE YAZILI BELGELERE YANSIYAN KUZEY IŞIKLARINI 10 YILLIK ÇALIŞMAYLA KAYIT ALTINA ALDI.
