Helalleşme Endeksi: Adil Borç Değerlendirmesi
İskenderun Teknik Üniversitesi (İSTE), finansal uyuşmazlıkların daha hızlı ve adil bir biçimde çözülmesine yönelik yenilikçi bir yaklaşım geliştirdi. Bu sistem, Helalleşme Endeksi adıyla anılmakta ve borçlu ile alacaklı arasındaki anlaşmazlıkların hakkaniyet temelinde çözümlenmesini hedeflemektedir.
Projenin Geliştiricileri
İSTE Rektörü Prof. Dr. Mehmet Duruel, bu modelin Ekonomi ve Finans Anabilim Dalında yürütülen doktora çalışmaları kapsamında, Prof. Dr. Nazif Çalış ve Öğr. Gör. Durmuş Baysal tarafından geliştirildiğini belirtti. Bu yaklaşımın, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına katkı sağlaması bekleniyor.
Helalleşme Endeksi'nin Özellikleri
Endeks, yalnızca enflasyonu değil; TÜFE, deflatör, asgari ücret artışı ve konut fiyat endeksi gibi çeşitli faktörleri de kapsayarak çok boyutlu bir yapı sunmaktadır. Ayrıca, gram altın, reel efektif döviz kuru ve petrol fiyatları gibi göstergeleri de dikkate almaktadır.
Adalet ve Şeffaflık
Çalışmanın, gecikme bedellerinin yetersiz olduğu durumlarda daha adil bir alternatif sağladığı; şeffaf yapısıyla adalet algısını güçlendirerek toplumsal gerilim ve güven kaybı risklerini azaltabileceği ifade edilmektedir. Bu model, borçlu ve alacaklı arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde yeni bir bakış açısı sunmaktadır.
Yasal Dayanak ve Uygulama
Diğer taraftan, Anayasa Mahkemesi’nin 8 Temmuz 2025 tarihinde verdiği kararda yüksek enflasyonun alacakların reel değerini aşındırdığı belirtilmiş ve TBMM’ye yasal düzenleme yapılması çağrısında bulunulmuştur. İSTE tarafından geliştirilen Helalleşme Endeksi'nin, bu karar ile uyumlu olduğu ifade edilmektedir.
Kadim helalleşme geleneğini modern uzlaştırma pratikleriyle birleştiren bu yaklaşım, helallesmeendeksi.com adresinden uygulanabilirken, akademik makalesine de bmij.org üzerinden ulaşılabilmektedir.
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İSTE), FİNANSAL UYUŞMAZLIKLARIN DAHA HIZLI VE ADİL BİÇİMDE ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK YERLİ VE YENİLİKÇİ BİR YAKLAŞIM GELİŞTİRDİ. HELALLEŞME ENDEKSİ İSMİ VERİLEN SİSTEMLE UYUŞMAZLIKLARIN ÖNÜNE GEÇİLEREK BORÇLU VE ALACAKLI ARASINDAKİ ANLAŞMAZLIKLARIN HAKKANİYET TEMELİNDE ÇÖZÜMLENMESİ AMAÇLANIYOR.
